KIRIK HAVALAR

KOYUN GELİR YATA YATA Gelin Ayşe Örnek 1


Repertuar No
605 
Yöresi- İli
İlçesi- Köyü
-  
Kaynak Kişi
Derleyen
Notaya Alan
İcra Eden
Makamsal Dizi
Konusu - Türü
Karar Sesi
La 
Bitiş Sesi
La 
Usül
3/4 
En Pes Ses
La 
En Tiz Ses
Mi 
Ses Genişliği
5 Ses 


                    Kaynak kişiden


                    Günümüz yorumu




TÜRKÜNÜN SÖZLERİ

KOYUN GELİR YATA YATA
ÇAMURLARA BATA BATA
GELİN AYŞEM SELE GİTMİŞ
YOSUNLARI TUTA TUTA

Bağlantı:
AMAN AYŞEM YAMAN AYŞEM
DAĞLAR BAŞI DUMAN AYŞEM

KONUN GELİR YOZUYUNAN
AYAĞININ TOZUYUNAN
GELİN AYŞEM SELE GİTMİŞ
YANI ÇİFTE KUZUYUNAN

Bağlantı

YOZ : Kısır ve erkek davardan (koyun) oluşan sürü


NOT : Notasında görülmeyen ama sıkça söylenen 2 kıta sözü daha vardır.

UZAT AYŞE KOLLARINI
VER AĞZIMA DİLLERİNİ
NÖBET NÖBET BEKLİYORUM
HANIM AYŞE YOLLARINI

KARA ÇADIR EĞMEYİNEN
GÖĞSÜ SEDEF DÜĞMEYİNEN
İNSAN KENDİN SELE Mİ ATAR
KAYIN BABA DÖĞMEYİNEN


 

TÜRKÜNÜN ÖYKÜSÜ

     Türkmen boyları ve oymakları 1865 yılında iskan edildiler.   
     O tarihe kadar göçebe bir yaşam süren bu Türkmenler, 1865 yılından itibaren artık nüfus kütüklerine geçerek resmen Osmanlı vatandaşı oldular.
     Anlatılır ki, dönem göçebelik dönemidir. 
     O tarihlerde Çukurova'da sayıları 26'ya varan Türkmen oymakları ve aileleri yaşarlar.

* Mürseloğulları, 
* Ceritler, 
* Avşarlar, 
* Tecirliler, 
* Menemenciler, 
* Bozdoğanlar, 
* Fettahlılar... bunlardan bazılarıdır.

     Bu Türkmenler, kışın Çukurova'da ve Hatay Yöresi'nde, yazın Toroslar'da, Binboğa'da, Aladağ'da, Zamantı kıyıları ve Uzun Yayla'dan Sivas'a kadar olan yerlerde eğleşirler.
     Gelin Ayşe ağıdı işte bu oymaklardan birinde yaşanan bir olayın ağıtıdır. ( Ama hangi oymağa ait olduğunu kesin olarak olarak bilenmemektedir.)
     Gelin Ayşe, koyunları, inekleri sağmada, kilim dokumada ve yemek yapmada hamarat bir kadındır.
     Bir yaz günü, bütün gün koşturup yorgun düşen Gelin Ayşe, kayınbabasının sofrasını hazırlamakta gecikir. Çok acıkan kayınbaba, bu açlığın verdiği tesirle gelin Ayşe'ye sinirlenir ve ona tokat atar.
     Gelin Ayşe bu durumu bir türlü içine sindiremez, günlerce üzülür, ağlar. Hiç ummadığı adamdan dayak yemeyi bir türlü aklından çıkaramaz. Kimsenin olmadığı bir zamanda çadırdan dışarı çıkar ve biraz ötede coşkun akan ırmağa kendini atar.

Koyun gelir yata yata 
Çamurlara bata bata 
Gelin Ayşe sele gitmiş 
Yosunları tuta tuta

Aman Ayşem yaman Ayşem 
Dağlar başı duman Ayşem

Uzat Ayşe kollarını 
Ver ağzıma dillerini 
Nöbet nöbet bekliyorum 
Hanım Ayşe yollarını

Aman Ayşem yaman Ayşem 
Dağlar başı duman Ayşem

Koyun gelir kuzuyunan 
Ayağının tozuyunan 
Gelin Ayşem sele gitmiş 
Yanı körpe kuzuyunan

Aman Ayşem yaman Ayşem 
Dağlar başı duman Ayşem

Kara çadır eğmiyenen 
Göğsü sedef düğmeyinen 
İnsan kendin sele m’atar 
Kayınbaba döğmeyinen

Aman Ayşem yaman Ayşem 
Dağlar başı duman Ayşem

KAYNAK: 
*Osman Çelik (Osman Çavuş) 1323. Çiftçi. Mollahüseyinler, Sarız Derleme Tarihi: 1961.
* Mehmet Özbek, Folklor ve Türkülerimiz, Ötüken yayınları, 1975, İstanbul.
                                              Öyküleriyle Ağıtlar
                                              Ahmet Z. ÖZDEMİR